Andere informatie en diensten van de overheid: www.belgium.be belgium

Hoe komen de wetenschappelijke adviezen van de Hoge Gezondheidsraad tot stand?

De Hoge Gezondheidsraad (HGR) verstrekt onafhankelijke wetenschappelijke adviezen over volksgezondheid. Om de kwaliteit, objectiviteit en betrouwbaarheid van die adviezen te waarborgen, volgt de HGR vaste wetenschappelijke en deontologische procedures. Wetenschappelijke onafhankelijkheid, multidisciplinaire expertise en een zorgvuldige beoordeling van mogelijke belangenconflicten staan daarbij centraal.

Onafhankelijk wetenschappelijk advies

De HGR baseert zijn adviezen op de beschikbare wetenschappelijke kennis, een kritische beoordeling van de relevante wetenschappelijke literatuur en de gezamenlijke expertise van deskundigen uit verschillende disciplines. Experts bespreken uiteenlopende wetenschappelijke inzichten en standpunten en streven naar consensus. Op basis daarvan formuleren ze conclusies en aanbevelingen vanuit een volksgezondheidsperspectief. Andere overwegingen, zoals economische afwegingen, behoren tot de bevoegdheid van beleidsmakers, die deze samen met de adviezen in hun besluitvorming kunnen meenemen.

Wetenschappelijke adviesverlening en politieke besluitvorming zijn dan ook duidelijk van elkaar gescheiden. Wanneer een beleidsmaker de Hoge Gezondheidsraad om advies vraagt, bepaalt de adviesvraag het onderwerp en de vragen die aan bod komen. De HGR staat vervolgens zelf in voor de wetenschappelijke beoordeling en formuleert onafhankelijk zijn conclusies en aanbevelingen. De beleidsmakers beslissen autonoom welke beleidsmaatregelen zij op basis daarvan al dan niet nemen.

Zorgvuldige samenstelling van werkgroepen en beoordeling van belangen

Voor elk advies brengt de Hoge Gezondheidsraad de expertise samen die nodig is om de wetenschappelijke vragen te onderzoeken. Het College, het beslissingsorgaan van de HGR samengesteld uit experten van verschillende disciplines en met uiteenlopende achtergronden, en de Commissie voor Deontologie van de HGR waken daarbij over de aanwezigheid van alle nodige expertisedomeinen en een evenwichtige samenstelling van de werkgroep.

De Commissie voor Deontologie besteedt ook bijzondere aandacht aan de belangen van de betrokken experts. Ze beoordeelt mogelijke belangenconflicten en adviseert over belangenbeheer. De Commissie maakt daarbij een duidelijk onderscheid tussen een belang en een belangenconflict. Een professionele band met een organisatie betekent op zich niet dat er sprake is van een belangenconflict. De aard en de mogelijke impact van een belang op de wetenschappelijke werkzaamheden zijn bepalend.

Met het oog op transparantie maakt de HGR de belangenverklaringen van zijn experts publiek toegankelijk. Zo wil de HGR niet alleen de onafhankelijkheid van zijn adviesverlening waarborgen, maar ook duidelijkheid bieden over de expertise en mogelijke belangen van de betrokken deskundigen.

Advies 9781 over alcoholbeleid

De HGR benadrukt dat ook advies 9781 over maatregelen om alcoholgerelateerde schade te beperken volgens deze procedures tot stand kwam.

De Commissie voor Deontologie beoordeelde de samenstelling van de werkgroep en onderzocht de belangen en mogelijke belangenconflicten van de betrokken experts. Ook werd de geldende procedure voor wetenschappelijke beoordeling gevolgd, waarbij mogelijkheid was tot opmerkingen op en aanpassingen aan het ontwerpadvies door de leden van de werkgroep. Nadien werd het advies gevalideerd door het College.

De HGR kan zich niet vinden in de suggestie dat het advies het resultaat zou zijn van politieke druk, een ideologische agenda of een eenzijdige samenstelling van de betrokken expertengroepen. Wat de gezondheidsrisico's van alcoholgebruik betreft, blijft de HGR bij zijn conclusies en aanbevelingen. Op basis van de huidige wetenschappelijke kennis ziet de HGR geen aanleiding om deze te herzien.
Ook recente wetenschappelijke evaluaties in andere landen wijzen in dezelfde richting: zo concludeert de Nederlandse Gezondheidsraad op basis van de huidige stand van de wetenschap dat er geen veilige ondergrens is voor alcoholgebruik.

Meer informatie